ኢትዮጵያ ኣብ ሸሓኒ
ኢትዮጵያዊ መግቢ ብብዙሕነት ዘለዎም ናይ ስጋን ኣሕምልትን ወጻእቲ ይፍለጥ። ነቲ ኣብ ላሊበላ ንነፍሲ-ወከፍ መግቢ ዝቐርጽ ባህልታት ኣናዲኹም ፍለጡ።
ኢትዮጵያ ኣብ ሸሓኒ
ኢትዮጵያዊ መግቢ ብብዙሕነት ዘለዎም ናይ ስጋን ኣሕምልትን ወጻእቲ ይፍለጥ። ነቲ ኣብ ላሊበላ ንነፍሲ-ወከፍ መግቢ ዝቐርጽ ባህልታት ኣናዲኹም ፍለጡ።
ስነ-ስርዓት ቡን
ቡን ኣብ ኢትዮጵያ እዩ ተረኺቡ። እቲ ባህላዊ ስነ-ስርዓት ኩሉ ምሸት ኣብ ከባቢ ሰዓት 12 ይካየድ፦ ቡን ተጠቢሱ፣ ተጣሒኑ ብሰለስተ ዙር ይቐርብ – ናይ ጋሻ ተቐባልነት ስርዓት።
እንጀራን በርበረን
እቲ ካብ ጣፍ ዝስራሕ እንጀራ ካብ ግሉተን ነጻ ኮይኑ ልቢ ነፍሲ-ወከፍ መግቢ እዩ። ምስኡ በርበረ ይቐርብ – ካብ በርበረ፣ ዝንጅብል፣ ኣብሽን ካልኦትን ዝተዳለወ ቅመም።
ካብ ገበታ ብሓባር
ብባህሊ ስድራን ኣዕሩኽን ካብ ሓደ ዓቢ ኽቢ ገበታ ብኢዶም ብሓባር ይምገቡ። ብሓባር ምቕማጥ ተፈጥሯዊን ምቹእን ሃዋህው ይፈጥር።
ናይ ጾም መግብን ቪጋንን
ዓቢ ክፋል ኢትዮጵያዊ መግቢ ብተፈጥሮኡ ቪጋን እዩ – ብናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ባህሊ ነዊሕ እዋን ጾም ዝተቐረጸ። በዚ ምኽንያት እዚ ኣብዚ ብዙሓት ናይ ኣሕምልቲ መግብታት ትረኽቡ።
ቡን – ኣብ ኢትዮጵያ ዝተወልደ
ኣፈ-ታሪኽ ብዛዕባ እቲ ኣብ ከባቢ ካፋ ኣብ ደጋ ኢትዮጵያ ዝነበረ ጓሳ ካልዲ ይዛረብ፣ ኣጣሉ ቀያሕቲ ፍረ ቡን ምስ በልዑ ከመይ ንቑሓት ከም ዝኾኑ ኣስተብሂሉ። ካብዚ ቡን ኣብ ዓለም ጉዕዞኡ ጀመረ – ከምቲ ኣብ ዓዱ ዝኸብር ኣብ ካልእ ኣይክበርን።
ስነ-ስርዓት ቡን ናይ ጋሻ ተቐባልነት ስርዓት እዩ፦ ቀጠልያ ፍረ ተጠቢሱ፣ ተወቒጡ ኣብ ጀበና ይፈልሕ። ብሰለስተ ዙር ይቐርብ – ኣቦል፣ ቶናን በረካን። ኣብ ላሊበላ ኢትዮጵያዊ ቡን ትኩስ ኣዳሊና ነዚ ናይ ባህሊ ክፋል ብኹሉ ህዋሳትኩም ክትለማመድዎ ንገብር።
እንጀራን ጣፍን – ልቢ ነፍሲ-ወከፍ መግቢ
እንጀራ ካብ ጣፍ ይስንከት፣ ካብ ደጋ ኢትዮጵያ ዝመጸ ጥንታዊ ንኡስ እኽሊ። ጣፍ ብተፈጥሮኡ ካብ ግሉተን ነጻ ኮይኑ ብሓጺን፣ ካልሲየምን ፋይበርን ሃብታም እዩ። እቲ ብሑቕ ንኽልተ ክሳብ ሰለስተ መዓልቲ ይቦኩዕ – እዚ ንእንጀራ ፍሉይ ልዑም ጎምዛዛ ጣዕምን ስፖንጅ ዝመስል ቅርጽን ይህቦ።
ኩሎም መግብታት ኣብ ልዕሊ እንጀራ ይቐርቡ። ንኣሽቱ ቁራጻት ቀዲድካ ወጥን ኣሕምልትን ብእኡ ትበልዕ – እቲ ባኒ ኣብ ሓደ ግዜ ሸሓንን ማንካን እዩ። ኣብ ላሊበላ ንነፍሲ-ወከፍ መግቢ ኣብ ሓድሽ እንጀራ ነቕርብ፣ ብሕቶ ካብ ግሉተን ነጻ እውን።
በርበረ – ነፍሲ እቲ ምግቢ
ብዘይ እኡ ዝኸውን መግቢ የለን ማለት ይከኣል፦ በርበረ ንኢትዮጵያዊ መግቢ ዘይስሕት ባህሪ ዝህብ ጸሊም ቀይሕ ሕዋስ ቅመም እዩ። በርበረ፣ ዝንጅብል፣ ነጭ ሽጉርቲ፣ ኣብሽ፣ ኮረሪማ፣ ቅርንፉድን ካልኦትን ነቒጾም፣ ተጠቢሶምን ተፈጪሆምን ይዳለዉ – ነፍሲ-ወከፍ ስድራ ናይ ገዛእ ርእሱ ኣሰራርሓ ኣለዎ።
በርበረ ንባህላዊ ወጻእቲ ከም ዶሮ ወጥን ምስር ወጥን የጣዕም፣ ዕምቆት፣ ውዑይነትን ልዑም ቅመምን ይህብ። ልዙብ ዝመርጹ ብዘይ በርበረ ዝተሰርሐ ኣልጫ መግቢ ይመርጹ።
ብሓባር ምብላዕ – ጉርሻን ጋሻ ተቐባልነትን
ኣብ ኢትዮጵያ ሰባት ካብ ሓደ ዓቢ ሸሓኒ ብሓባር ይበልዑ። ፍሉይ ምልክት ፍቕሪ ጉርሻ እዩ፦ ብኢድ ነቲ ኣብ ቅድሚኡ ዘሎ ሰብ ሓንቲ ጎርሻ እንጀራ ምሃብ – ኣብ መንጎ ስድራን ኣዕሩኽን ናይ ምቅርራብ ምልክት። ኣብዚ ምብላዕ ቀልጢፍካ ናይ ምጽጋብ ጉዳይ ዘይኮነ ማሕበራዊ ስርዓት እዩ።
ልክዕ ነዚ ውዑይነት ኣብ ላሊበላ ከነመሓላልፍ ንደሊ። ብኽልተ ኮይንኩም፣ ምስ ስድራ ወይ ብዓቢ ጉጅለ፦ ኣብዚ ብሓባር ትቕመጡ፣ መግብታት ትጋረዩ፣ ግዜ ትወስዱ። „ኣባና ማንም በይኑ ኣይበልዕን" – ንዓና ካብ ሓረግ ንላዕሊ እዩ።
ዝርዝር መግብና
ብባህላዊ መገዲ ኣብ ሓድሽ እንጀራ ይቐርብ – ካብ ሓደ ሸሓኒ ተኻፊልካ ንምብላዕ። ብዙሓት መግብታት ብተፈጥሮኦም ቪጋን እዮም።
ተደጋገምቲ ሕቶታት
ነቶም ብብዝሒ ዝሕተቱ ሕቶታት መልስታት።
እቲ መግቢ ብሓቂ ቪጋን ድዩ?
ዓቢ ክፋል ኢትዮጵያዊ መግቢ ብተፈጥሮኡ ቪጋን እዩ – ብፍላይ ኣብ እዋን ጾም። ኣብ ላሊበላ ብዙሓት ቪጋንን ናይ ኣሕምልትን መግብታት ከምኡ እውን ካብ ግሉተን ነጻ እንጀራ ነቕርብ።
እንጀራ እንታይ እዩ?
እንጀራ ካብ ጣፍ ዝስራሕ ልስሉስን ኣጸናጻኒ ዝጣዕሙን ባኒ እዩ። ከም ሸሓኒ ከምኡ እውን ከም ማንካ የገልግል – እቶም መግብታት ኣብ ልዕሊኡ ቀሪቦም ብኢድ ይብልዑ።
እቲ እንጀራ ካብ ግሉተን ነጻ ድዩ?
ጣፍ ብተፈጥሮኡ ካብ ግሉተን ነጻ እዩ። እንጀራ ብኽልተ ዓይነት ንሰርሕ፦ ካብ ጽሩይ ጣፍን ብሓርጭ ስርናይን። ካብ ግሉተን ነጻ ክትበልዑ እንተደሊኹም ወይ እንተኣድለየኩም፣ በጃኹም ንሰራሕተኛታትና ኣዘራርቡ – እቲ ካብ ግሉተን ነጻ ዝኾነ እንጀራ ከነቕርበልኩም ኢና።
ስነ-ስርዓት ቡን መዓስ ይካየድ?
እቲ ባህላዊ ኢትዮጵያዊ ስነ-ስርዓት ቡን ኩሉ ምሸት ኣብ ከባቢ ሰዓት 12 ይካየድ፦ ሓድሽ ዝተጠብሰ ቡን ተጣሒኑ ብሰለስተ ዙር ይቐርብ።
ካብ ሓበሻ ዝተኣከቡ ዛንታታት
ብዛዕባ ኢትዮጵያ፣ ኤርትራ፣ ላሊበላ፣ ኣዲስ ኣበባ፣ ቡንን ባህሊ ሓበሻን ዝገልጹ ጽሑፋት።
Kultur & GeschichteLalibela: Die Felsenkirchen und das achte WeltwunderElf monolithische Kirchen, aus dem blanken Fels gehauen – warum Lalibela als „achtes Weltwunder" gilt und unserem Restaurant den Namen gab.
Kaffee & KulturDie äthiopische Kaffeezeremonie: Buna in drei RundenKaffee wurde in Äthiopien entdeckt. Die traditionelle Kaffeezeremonie ist bis heute ein Ritual der Gastfreundschaft – wir erklären, wie sie abläuft.
KücheInjera & Teff: Das glutenfreie Nationalbrot ÄthiopiensInjera ist Teller, Besteck und Grundlage zugleich. Wir erklären, warum das fermentierte Teff-Fladenbrot so besonders und von Natur aus glutenfrei ist.
ጣውላ ሓዝ
ብውሑድ ስጉምትታት ኦንላይን ሓዙ። ሕቶኹም ብቐጥታ ናብ ጋንታና ኣብ ክሮይዝበርግ ይኸይድ።
- ብቐጥታ ብኦንላይን ሓዙ
- ንጉጅለታት ክሳብ 50 ሰብ
- ማረጋገጺ ብኢመይል
ብቐጥታ ክትረኽቡና ትደልዩ? ጽሓፉልና፦info@lalibela.de